Bestaande isolatie behouden, verbeteren of vervangen

Binnenmuur met houten stijlen en PIR isolatieplaten met aluminium cachering, geplaatst tegen de wand boven een afgewerkte laminaatvloer.

Isolatie speelt een grote rol in het comfort van je woning en in hoeveel energie je verbruikt. Veel huizen zijn in de loop der jaren al eens geïsoleerd, maar dat betekent niet automatisch dat die isolatie nog optimaal werkt. Materialen verouderen, zakken in of voldoen simpelweg niet meer aan de huidige normen. Daardoor ontstaat vaak de vraag of je bestaande isolatie beter kunt behouden, verbeteren of volledig moet vervangen. In dit artikel lees je waar je op kunt letten en welke keuze in jouw situatie passend kan zijn.

"Door bestaande isolatie te beoordelen en waar nodig te verbeteren, investeer je niet alleen in je woning, maar ook in blijvend wooncomfort en lagere kosten."

Direct naar:

Wat bedoelen we met bestaande isolatie?

Met bestaande isolatie bedoelen we alle isolatiematerialen die al in je woning aanwezig zijn. Dat kan gaan om spouwmuurisolatie, dakisolatie, vloerisolatie, zolderisolatie of isolatie in de kruipruimte. Deze isolatie is in het verleden aangebracht om warmte binnen te houden en energieverlies te beperken. Soms is dat pas enkele jaren geleden gebeurd, soms al tientallen jaren terug. In beide gevallen is het verstandig om te weten in welke staat deze isolatie verkeert en wat de huidige prestaties zijn.

Hoe lang gaat isolatie mee?

In gunstige omstandigheden kan isolatie tientallen jaren meegaan, soms zelfs zestig jaar of langer. In de praktijk hangt de levensduur sterk af van het materiaal, de plaatsing en de invloed van vocht en verzakking.

Bij oudere woningen, vooral uit de jaren zeventig, tachtig en negentig, geldt vaak dat:

de isolatielaag dunner is dan tegenwoordig gebruikelijk
materialen zijn toegepast met een lagere isolatiewaarde
de plaatsing minder zorgvuldig is gebeurd dan nu gebruikelijk is

Daardoor kan de isolatie technisch nog aanwezig zijn, maar praktisch minder goed functioneren.

Waarom is het belangrijk om je bestaande isolatie te controleren?

Veel huiseigenaren gaan ervan uit dat isolatie altijd goed blijft functioneren, maar in de praktijk is dat niet altijd zo. Door vocht, temperatuurverschillen en verzakkingen kan isolatiemateriaal zijn werking verliezen. Ook kunnen er in de loop der jaren kieren en koudebruggen ontstaan, waardoor warmte alsnog ontsnapt.

Door je bestaande isolatie te laten controleren krijg je inzicht in het daadwerkelijke rendement en weet je of je onnodig energie verliest. Dat voorkomt dat je blijft stoken voor warmte die eigenlijk direct weer naar buiten verdwijnt.

Hoe weet je of je isolatie nog goed werkt?

Er zijn verschillende signalen die kunnen wijzen op verminderde isolatie:

je voelt tocht, vooral langs muren of bij de vloer
er ontstaan vochtplekken of schimmel
de woning warmt langzaam op of koelt snel af
vloeren, muren of plafonds voelen koud aan
de energierekening is opvallend hoog

Ook kan een visuele controle op zolder of in de kruipruimte al veel duidelijk maken. Voor een nauwkeurige beoordeling kan een specialist met metingen of camera-inspectie vaststellen hoe de isolatie er werkelijk aan toe is.

Vochtplek in muur

Wanneer moet je isolatie verbeteren of vervangen?

Niet in alle gevallen is het nodig om isolatie volledig te vervangen. Soms is verbeteren al voldoende, bijvoorbeeld wanneer de isolatiewaarde niet meer aansluit bij de huidige standaarden of wanneer je je woning verder wilt verduurzamen.

Verbeteren is meestal geschikt wanneer:

de isolatie droog en onbeschadigd is
het materiaal nog goed op zijn plek zit
de isolatiewaarde lager is dan gewenst
je je woning verder wilt verduurzamen

Vervangen is vooral verstandig wanneer de bestaande isolatie zijn functie niet meer goed kan vervullen. Dat is het geval als het materiaal is aangetast door vocht, schimmel of ongedierte, wanneer het sterk is ingezakt of wanneer delen ontbreken. Ook bij ernstige koudebruggen of structurele problemen in de constructie is vervangen vaak de enige duurzame oplossing.

Vervangen is aan te raden wanneer:

de isolatie nat, beschimmeld of beschadigd is
het materiaal is verzakt of ongelijk verdeeld ligt
eerdere isolatie technisch verouderd is en nauwelijks nog isoleert
comfortproblemen blijven bestaan ondanks andere maatregelen

Wat kun je doen: behouden, verbeteren of vervangen?

Afhankelijk van de staat van je isolatie zijn er drie logische opties.

Behouden

Wanneer de isolatie nog in goede staat is en voldoende presteert, kun je deze gewoon laten zitten. Dit is de meest eenvoudige en goedkoopste oplossing.

Verbeteren

Is de isolatie nog bruikbaar maar onvoldoende dik of deels verzakt, dan kan extra isolatiemateriaal worden toegevoegd. Dit gebeurt vaak bij spouwmuren, daken en vloeren. Daarbij is een goede inspectie van de bestaande isolatie belangrijk, zodat zeker is dat het materiaal droog is, gelijkmatig verdeeld ligt en geschikt is om aan te vullen. Alleen dan levert bijvullen ook daadwerkelijk een verbetering op.

Vervangen

Wanneer de kwaliteit echt onvoldoende is, kan volledige vervanging nodig zijn. Dat is een grotere ingreep, maar biedt wel de kans om direct te kiezen voor moderne materialen met een hoge isolatiewaarde, waardoor je woning merkbaar comfortabeler wordt.

Wat kost het ongeveer en is het rendabel?

De kosten verschillen per woning en per maatregel. Het behouden van bestaande isolatie kost niets extra. Bijvullen of verbeteren vraagt een beperkte investering, terwijl volledige vervanging duurder is doordat oud materiaal wordt verwijderd en nieuw isolatiemateriaal wordt aangebracht.

In vrijwel alle gevallen zorgt betere isolatie voor:

een lagere energierekening
meer comfort in huis
een hogere woningwaarde
een beter energielabel

Door deze voordelen verdient de investering zich vaak binnen enkele jaren terug, zeker bij de huidige energieprijzen.

Subsidies en financiële ondersteuning

Om woningen energiezuiniger te maken stelt de overheid subsidies beschikbaar voor isolatiemaatregelen. De belangrijkste regeling is de ISDE-subsidie, die wordt uitgevoerd door de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland. Op de website van de RVO vind je altijd de meest actuele voorwaarden, subsidiebedragen en technische eisen.

Omdat regels en bedragen regelmatig veranderen, is het verstandig om je goed te informeren. In ons artikel over subsidie op isolatie lees je precies welke mogelijkheden er zijn, hoe je subsidie aanvraagt en hoe je meerdere maatregelen kunt combineren voor een hogere vergoeding.

Een kleine check, een groot verschil

Bestaande isolatie is niet iets waar je nooit meer naar om hoeft te kijken. Door af en toe te beoordelen hoe de isolatie ervoor staat, voorkom je onnodig energieverlies en hoge kosten. In sommige gevallen is behouden voldoende, in andere situaties biedt verbeteren of vervangen juist grote voordelen. Met de juiste keuze, eventueel ondersteund door subsidie, maak je je woning comfortabeler, energiezuiniger en klaar voor de toekomst.

Heb je nog vragen? Je kunt altijd contact met ons opnemen met een van onze adviseurs voor gratis advies.