Isolatiewaarde van XPS: welke dikte heb je nodig?

Hoe goed isoleert XPS-isolatie?

XPS (geëxtrudeerd polystyreen) is een hardschuim isolatiemateriaal met een gesloten celstructuur. Hierdoor neemt het vrijwel geen vocht op en behoudt het zijn isolatiewaarde zeer goed, ook bij langdurige belasting.

De isolatiewaarde wordt bepaald door de lambdawaarde (λ):

• Lambdawaarde XPS: gemiddeld 0,034 W/mK
• Hoe lager de λ-waarde, hoe beter het materiaal isoleert
• XPS isoleert per centimeter beter dan minerale wol, maar minder goed dan PIR

Dit betekent dat je met XPS een hoge isolatiewaarde kunt behalen zonder extreem dikke lagen, zeker in vergelijking met glaswol en steenwol.

XPS isolatiewaarde per dikte 

In onderstaande tabel zie je de isolatiewaarde van XPS per dikte. De tabel is gebaseerd op een gemiddelde lambdawaarde van 0,034 W/mK. De prijzen zijn indicatief per m² en bedoeld als vergelijking.

 * De genoemde Rd-waardes en prijzen zijn indicatief en kunnen per leverancier, producttype en uitvoering licht verschillen. De prijzen zijn gebaseerd op marktprijzen van februari 2026 en kunnen inmiddels gewijzigd zijn.

Wat is het verschil tussen Rc-, Rd- en lambdawaarde?

Lambdawaarde (λ)

• Geeft aan hoe goed het materiaal zelf isoleert
• XPS scoort gemiddeld 0,034 W/mK

Rd-waarde

• Isolatiewaarde van alleen het isolatiemateriaal
• Berekening: Rd = dikte (m) ÷ lambdawaarde

Rc-waarde

• Isolatiewaarde van de complete constructie
• Inclusief isolatie, afwerking en luchtlagen
• Deze waarde wordt gebruikt bij regelgeving en subsidies

Voor het bepalen van de juiste XPS-dikte is de Rc-waarde van de volledige constructie leidend. Die waarde is echter niet altijd bekend, omdat de exacte opbouw van hetgeen dat je wilt isoleren vaak niet precies bekend is. Wat wél bekend is, is de Rd-waarde van het isolatiemateriaal zelf. Die wordt daarom vaak als praktische richtlijn gebruikt, bijvoorbeeld bij het bepalen of je in aanmerking komt voor subsidie. Toch blijft het altijd aan te raden om je te laten adviseren door een bouwkundig professional, zodat je zeker weet dat je de juiste keuze maakt.

Doordat XPS een hogere lambdawaarde heeft dan PIR, is meer dikte nodig om dezelfde Rc-waarde te behalen. In ruil daarvoor biedt XPS een hoge drukvastheid, uitstekende vochtbestendigheid en een lange levensduur.

Welke XPS-dikte heb je nodig per toepassing?

Veel mensen willen naast de isolatiewaarde ook weten welke XPS-dikte geschikt is voor hun specifieke toepassing. Hieronder zie je de meest voorkomende richtlijnen:

• Dakisolatie (binnenzijde / zolder): → 120 – 160 mm XPS (Rd ± 3,5 – 4,7)
• Plat dak (buitenzijde): → 140 – 160 mm XPS (Rd ≥ 4,5)
• Vloerisolatie: → 100 – 140 mm XPS (Rd ± 3,0 – 4,1)
• Wandisolatie (binnenzijde): → 60 – 100 mm XPS (Rd ± 1,8 – 2,9), afhankelijk van beschikbare ruimte en bestaande wand

XPS isolatie en subsidie

Voor isolatiesubsidie gelden minimale Rd-waardes, afhankelijk van de toepassing:

• Dakisolatie: Rd ≥ 3,5
• Vloerisolatie: Rd ≥ 3,5
• Gevelisolatie: Rd ≥ 3,5

Dit betekent dat je met XPS-isolatie meestal bij grotere diktes aan deze eisen voldoet. In de praktijk komt dit neer op ongeveer 120 – 140 mm XPS voor dak- en vloerisolatie en circa 160 mm XPS voor gevelisolatie. Hoewel voor gevelisolatie een hogere minimale Rd-waarde geldt, wordt een dak in de praktijk vaak zwaarder geïsoleerd, omdat via het dak relatief de meeste warmte verloren gaat.

Doordat XPS een lagere isolatiewaarde per centimeter heeft dan PIR, is er meer dikte nodig om dezelfde Rd-waarde te behalen. In ruil daarvoor biedt XPS een hoge druksterkte, uitstekende vochtbestendigheid en stabiele prestaties, zelfs onder zware belasting.

Welke XPS-dikte moet je kiezen?

De juiste XPS-dikte bepaal je als volgt:

1. 1. Bepaal je gewenste Rc-waarde (comfort, regelgeving of subsidie)
   2. Gebruik de tabel om de juiste XPS-dikte te vinden
   3. Controleer de beschikbare ruimte en constructie
   
   

Vanuit isolatieperspectief geldt altijd: Hoe dikker de XPS-isolatie, hoe hoger de isolatiewaarde.

Samenvattend

XPS is een sterk, vochtbestendig en duurzaam isolatiemateriaal met stabiele thermische prestaties. Door de relatief lage lambdawaarde is een goede isolatiewaarde mogelijk bij een beperkte dikte, terwijl het materiaal zijn eigenschappen behoudt onder zware belasting en in vochtige omstandigheden.

Welke XPS-dikte het meest geschikt is, hangt uiteindelijk af van het gewenste isolatieniveau, de toepassing en de beschikbare ruimte binnen jouw situatie. Heb je nog vragen? Dan kun je altijd vrijblijvend contact opnemen met een van onze adviseurs!