Woning uit 1900, 1910 of 1920 isoleren, waar moet je op letten?

Kenmerken van woningen uit de jaren 0, 10 en 20

Typische bouwstijl en materialen

• Massieve bakstenen gevels, vaak zonder spouwmuur (eensteens- of anderhalfsteensmuren)
• Houten begane grondvloeren met kruipruimte
• Houten kozijnen met enkel glas
• Schuine daken met dakpannen en houten dakconstructies
• Veel ornamenten en details, zoals siermetselwerk of glas-in-lood
• Oude ventilatievoorzieningen, vaak gebaseerd op natuurlijke luchtstromen
• Installaties en leidingwerk die vaak verouderd zijn

Meestal beperkte of geen isolatie aanwezig

In woningen uit 1900, 1910 en 1920 werd er vrijwel geen isolatie toegepast. In deze periode werden huizen gebouwd met massieve buitenmuren zonder spouw en daken die van origine volledig kaal zijn. Ook houten vloeren en ramen zorgen vaak voor tocht en warmteverlies. Soms is er later wel isolatie toegevoegd, maar dit is lang niet altijd voldoende of correct aangebracht.

Waar verlies je de meeste warmte en welke isolatiemaatregelen kun je treffen?

We zetten per onderdeel van jaren 0, 10 en 20 woningen op een rij waar de meeste warmte verloren gaat.

Dak

Daken van jaren 0, 10 en 20-woningen zijn van origine vrijwel nooit geïsoleerd. Omdat warmte opstijgt, is dit daarom vaak de plek waar je de meeste warmte verliest. In veel woningen is later wel extra isolatie aangebracht, maar dit is lang niet altijd voldoende. Door het dak aan de binnen- of buitenzijde te isoleren, verbeter je direct het comfort en blijft warmte beter in huis. Dit is vooral merkbaar op de bovenverdieping.

Bij schuine daken wordt isolatie meestal aan de binnenzijde geplaatst, vaak met materialen zoals glaswol of steenwol, maar ook PIR is een goede optie als je met een dunne laag een hoge isolatiewaarde wilt behalen. Is isoleren aan de buitenzijde niet mogelijk, bijvoorbeeld door ruimtegebrek, dan kan isoleren aan de binnenzijde ook een optie zijn, vaak met glas- of steenwol. Hierbij is het wel belangrijk om rekening te houden met de juiste folie, zodat vochtproblemen worden voorkomen.

Wil je meer informatie over het isoleren van je schuin of plat dak? Bekijk dan de pagina’s dakisolatie, platdakisolatie en schuindakisolatie.

Muren

Bij woningen uit de jaren 0, 10 en 20 zie je vaak dat er geen spouwmuur aanwezig is. Veel van deze huizen zijn gebouwd met massieve bakstenen muren, waardoor spouwmuurisolatie meestal niet mogelijk is. Daardoor gaat er veel warmte via de muren verloren en kunnen binnenmuren koud aanvoelen.

In dat geval zijn er alternatieven. Zo kun je de binnenzijde van de gevel isoleren door een voorzetwand te plaatsen, waarin isolatiemateriaal zoals glaswol of steenwol wordt verwerkt. Ook kun je kiezen voor PIR-platen als je met een dunne laag toch een hoge isolatiewaarde wilt behalen. Houd er wel rekening mee dat deze oplossing ruimte kost in de woning. Een andere optie is buitengevelisolatie, waarbij isolatie aan de buitenzijde wordt aangebracht en de gevel opnieuw wordt afgewerkt, bijvoorbeeld met stucwerk of gevelbekleding. Hierbij moet je rekening houden met uitstraling, ruimteverlies of bouwkundige aanpassingen.

Wil je meer informatie over het isoleren van je muur? Bekijk dan de pagina’s muurisolatie spouwmuurisolatie en gevelisolatie.

Vloer of kruipruimte

Veel woningen uit de jaren 0, 10 en 20 hebben houten vloeren zonder isolatie. Daardoor gaat veel warmte verloren en kan de kou makkelijk optrekken vanuit de kruipruimte. Bij een houten vloer wordt isolatie vaak tussen de balken aangebracht, bijvoorbeeld met glaswol of steenwol, waardoor de vloer direct warmer aanvoelt en tocht vermindert.

In kruipruimtes waar je niet goed bij de vloer kunt, kun je er ook voor kiezen om de bodem te isoleren met EPS-parels. Dit is vaak makkelijker aan te brengen dan vloerisolatie, al is het effect op warmteverlies meestal kleiner dan wanneer je de vloer zelf isoleert. Het helpt wel om de kruipruimte droger te houden en kan vochtproblemen verminderen. In combinatie met isolatiefolie wordt optrekkend vocht beperkt en blijft de kruipruimte minder vochtig.

Wil je meer informatie over het isoleren van je houten vloer of kruipruimte? Bekijk dan de pagina’s houten vloerisolatie en kruipruimte-isolatie.

Ramen en kozijnen

Bij huizen uit 1900, 1910 en 1920 kom je bijna altijd houten kozijnen tegen met enkel glas. Omdat deze kozijnen vaak niet volledig afsluiten, kan er veel warmte ontsnappen en ontstaat er tocht, vooral bij wind en kou. Door enkel glas te vervangen door HR++-glas verbeter je het comfort direct en blijft warmte veel beter binnen. Wil je de originele uitstraling behouden, bijvoorbeeld bij karakteristieke woningen, dan zijn renovatieglas of monumentenglas vaak een passende oplossing.

Ook de staat van de kozijnen speelt hierbij een grote rol. Door kozijnen te herstellen, opnieuw af te dichten of ramen beter af te hangen kun je tocht vaak al flink verminderen. Bij sterk verouderde kozijnen is volledige vervanging meestal de meest duurzame keuze. Wanneer je glas vervangt én daarnaast ook een andere isolatiemaatregel toepast, zoals dak- of vloerisolatie, kom je vaak in aanmerking voor een hogere subsidie via de ISDE-regeling.

Naden en kieren

Tocht is een veelvoorkomend probleem bij woningen uit 1900, 1910 en 1920. Slecht sluitende ramen en deuren, naden in houten vloeren en open aansluitingen tussen vloer en muur zorgen ervoor dat warmte snel verdwijnt. Door deze kieren aan te pakken met tochtstrips en kierdichting blijft de warmte beter binnen en voelt de woning direct aangenamer aan.

Goede ventilatie is belangrijk

Wanneer je naden en kieren afdicht, komt er minder frisse lucht vanzelf de woning binnen. Daarom is het belangrijk om ventilatie altijd mee te nemen in je isolatieplan. Na het isoleren sluit een woning namelijk veel beter af en moet er bewust worden gezorgd voor voldoende luchtverversing. Soms zijn ventilatieroosters al voldoende, maar bij veel woningen uit deze bouwperiode is extra ventilatie nodig, bijvoorbeeld via een mechanisch ventilatiesysteem.

Ventilatie is misschien minder tastbaar dan isolatie, maar het is minstens zo belangrijk voor een gezond en comfortabel huis.

Waar moet je extra op letten bij het isoleren van een jaren 0-, 10- of 20 woning?

Bij het isoleren van een woning uit 1900, 1910 of 1920 verandert het binnenklimaat vaak merkbaar. Deze huizen zijn oorspronkelijk gebouwd met veel natuurlijke ventilatie via kieren, naden en open aansluitingen. Zodra je gaat isoleren en kierdichten, wordt de woning beter afgesloten en kan vocht minder makkelijk weg. Daarom is het belangrijk om vooraf na te denken over hoe je voldoende frisse lucht blijft toevoeren en vocht op een veilige manier afvoert, zodat problemen zoals condens en schimmel worden voorkomen.

Na isolatie wordt ventilatie dus extra belangrijk. In sommige situaties zijn ventilatieroosters al voldoende, maar bij veel woningen uit deze bouwperiode is een ventilatiesysteem met afzuiging een betere oplossing om genoeg luchtverversing te houden. Uiteindelijk draait het om de juiste balans: een warm huis, zonder dat het ten koste gaat van een gezond binnenklimaat.

Daarnaast is het verstandig om de bestaande constructie eerst goed te beoordelen. Veel woningen uit deze periode hebben houten vloeren die gevoelig kunnen zijn voor houtrot of schimmel. Ook kunnen muren vochtproblemen geven, zeker wanneer er sprake is van optrekkend vocht of slecht voegwerk. Inspectie vooraf geeft duidelijkheid over wat mogelijk is en welke isolatiemethode het beste werkt.

Verder is het verstandig om rekening te houden met asbest. Hoewel dit materiaal vooral later grootschalig werd toegepast, kan het bij oudere woningen alsnog aanwezig zijn door latere verbouwingen, bijvoorbeeld in dakplaten, vloerafwerkingen of leidingisolatie. Laat dit daarom altijd controleren voordat je gaat slopen of isoleren. Als dat zo is, moet dit eerst veilig worden verwijderd door een gecertificeerd specialist.

Tot slot moet je letten op het gebruik van de juiste folie. Afhankelijk van de constructie en de gekozen isolatiemethode heb je folies zoals dampopen, dampremmende of zelfs dampdichte folies nodig om vocht op een veilige manier af te voeren of juist tegen te houden. Ook kun je denken aan klimaatfolie, dat zich aanpast aan de hoeveelheid vocht in de ruimte, of radiatorfolie, waarmee je extra warmteverlies via buitenmuren beperkt.

Wat levert isoleren op?

• Meer comfort: minder tocht, warmere vloeren en een gelijkmatige temperatuur
• Lagere energiekosten
• Een beter energielabel, wat kan zorgen voor een hogere woningwaarde en soms een gunstiger rentepercentage bij het afsluiten of aanpassen van je hypotheek

Subsidiemogelijkheden

Sommige isolatiemaatregelen komen in aanmerking voor de ISDE-subsidie. Op onze subsidie-voordeel pagina vind je een overzicht van producten die hiervoor in aanmerking komen. Ook hebben we een uitgebreider artikel subsidie op isolatie met extra uitleg over de regeling geschreven.

Heb je nog vragen? Dan kun je altijd vrijblijvend contact opnemen met een van onze adviseurs!